Data 28 lutego ma specjalne znaczenie dla Tajwanczykow; wydarzenia tego dnia 1947 roku doprowadzily do rzezi tysiecy Tajwanczykow dokonanej przez wojska Chiang Kaisheka. Pracujacy w tym czasie w amerykanskim konsulacie w Tajpej George H. Kerr tak skomentowal te wydarzenia:
W lutym 1947 nieuzbrojeni mieszkancy Formozy powstali zadajac reform…
… Chiang Kaishek odpowiedzial brutalna masakra, tysiace zginely – jako pierwsi przywodcy demonstrantow, ktorzy prosili Ameryke o pomoc. Waszyngton byl gluchy na ich wolania, a komunistyczne Chiny radowaly sie.

(…) W 1945 roku kiedy wiadomosc o japonskiej porazce i kapitulacji dotarla na wyspe, Tajwanczycy cieszyli sie, iz niesprawiedliwe rzady kolonistow dobiegly wreszcie konca. Wkrotce jednak ze zdumieniem odkryli, ze Chen Yi, nowo mianowany Gubernator Tajwanu zupelnie nie rozumie wyspy i jej mieszkancow. Wprowadzil niesprawiedliwe prawa dyskryminujace Tajwanczykow. Co gorsza, Chen i jego urzednicy wykazali sie brakiem dyscypliny i korupcja, w rezultacie (…) bezrobocie i inflacja oraz frustracja w spoleczenstwie siegnely szczytow.
27 lutego 1947 roku prowadzacy dochodzenie w sprawie nielegalnej sprzedazy tytoniu (…) pracownicy Urzedu Monopolowego pobili i zranili jedna z handlarek, w pewnym momencie zaczeli strzelac i zabili kilku naocznych swiadkow, wzburzylo to ludnosc. Nastepnego dnia mieszkancy Tajpej wyszli na ulice. Przemaszerowali do siedziby Gubernatora i tam domagali sie natychmiastowego ukarania mordercow. W odpowiedzi zaczeto strzelac do demonstrantow, byli ranni i zabici. To wyzwolilo fale protestow na calej wyspie i przerodzilo sie w walke przeciwko rezimowi. Chcac zastopowac konflikt i uspokoic nastroje, przewodniczacy stowarzyszen komunalnych ustanowili komitety do spraw mediacji pomiedzy protestujacymi a rzadem. Jednoczesnie zazadali natychmiastowej reformy politycznej.
Chen Yi nie byl jednak wrazliwy na te postulaty i odpowiedzial przemoca (…). Wezwal Nanjing (owczesna stolica Republiki Chinskiej, przyp. tlum.) do wyslania dodatkowych jednostek wojskowych. Po otrzymaniu raportu Chen’a, przewodniczacy Narodowego Rzadu w Nanjingu, Chiang Kaishek, bezwlocznie wydal rozkaz wyslania oddzialow. 8 marca 1947 roku 21-wsza Dywizja pod dowodztwem generala Liu Yuching przybyla do portu Keelung (ok. 30 km od Tajpej, przyp. tlum.).
10 marca ogloszono stan wojenny na terenie calego Tajwanu. (…) I rozpoczeto brutalne czystki, ktore pochlonely wielu niewinnych ludzi. W ciagu kilku miesiecy, liczba zabitych, rannych i zaginionych osiagnela dziesiatki tysiecy. Najwiecej ofiar bylo w miastach Keelung, Tajpej, Chiayi i Kaoshiung. Wydarzenie to nazwane zostalo Masakra 2-28 (28 lutego).
Od tego czasu, przez prawie pol wieku na Tajwanie trwal stan wojenny. Wszyscy, zarowno rzad jak i opinia publiczna byli zmuszeni do milczenia. Nikt nie smial wspomniec tematu tabu – Masakry 228. Jednak smutek i gniew wokol tragedii 1947 roku rosl i w koncu uznano za konieczne stawienie czola temu problemowi.
Nieufnosc pomiedzy Tajwanczykami a Chinczykami (tu Chinczykami nazywani sa ci, ktorzy przybyli z Chiang Kaishekiem, Tajwanczycy zas to ci, ktorych przodkowie przybyli z Chin w XVII i XVIII wieku, przyp. tlum.) i kwestia czy Tajwan powinien oglosic niepodleglosc czy zjednoczyc sie z Chinami byly goraco dyskutowane na wyspie.
Po zniesieniu stanu wojennego w 1987 roku wszyscy zdali sobie sprawe, ze nie ma nadziei na pokoj i harmonie w spoleczenstwie, jesli ta gleboko zakorzeniona zapasc nie zostanie odpowiednio potraktowana. Rozpoczeto w zwiazku z tym sledztwo w sprawie Masakry 2-28, glowa panstwa (owczesny prezydent Lee Tenghui, przyp. tlum.) wystosowal oficjalne przeprosiny, ofiary i ich rodziny otrzymaly zadoscuczynienie i wybudowano pomnik upamietniajacy ta tragedie.
Jednak zadanie leczenia powaznego urazu w spoleczenstwie zalezy od wysilku wszystkich jego czlonkow. Wyrylismy te inskrypcje na tablicy pamiatkowej, majac nadzieje dodac otuchy ofiarom i ich rodzinom. Ufamy takze, ze slowa te beda ostrzezeniem i lekcja dla wszystkich naszych tajwanskich rodakow. (…)

Zarzadcy Fundacji 2-28

* Fragmenty z inskrypcji na tablicy upamietniajacej Masakre 28 Lutego 1947 roku, Tajpej. Tlumaczenie Hanna Shen.

Reklamy