Data 28 lutego ma specjalne znaczenie dla Tajwańczyków; wydarzenia tego dnia 1947 roku doprowadziły do rzezi tysięcy Tajwańczyków dokonanej przez wojska Chiang Kaisheka. Pracujący w tym czasie w amerykańskim konsulacie w Tajpej George H. Kerr tak skomentował te wydarzenia:
W lutym 1947 nieuzbrojeni mieszkancy Formozy powstali żądając reform…
… Chiang Kaishek odpowiedział brutalną masakrą, tysiące zginęły – jako pierwsi przywódcy demonstrantów, którzy prosili Amerykę o pomoc. Waszyngton był głuchy na ich wołania, a komunistyczne Chiny radowały się.

(…) W 1945 roku, kiedy wiadomość o japońskiej porażce i kapitulacji dotarła na wyspę, Tajwańczycy cieszyli się, iż niesprawiedliwe rządy kolonistów dobiegły wreszcie końca. Wkrótce jednak ze zdumieniem odkryli, ze Chen Yi, nowo mianowany Gubernator Tajwanu zupełnie nie rozumie wyspy i jej mieszkańcow. Wprowadził niesprawiedliwe prawa dyskryminujące Tajwańczyków. Co gorsza, Chen i jego urzędnicy wykazali się brakiem dyscypliny i korupcją, w rezultacie (…) bezrobocie i inflacja oraz frustracja w społeczeństwie sięgnęły szczytów.
27 lutego 1947 roku prowadzący dochodzenie w sprawie nielegalnej sprzedaży tytoniu (…) pracownicy Urzędu Monopolowego pobili i zranili jedną z handlarek, w pewnym momencie zaczęli strzelać i zabili kilku naocznych świadków, wzburzyło to ludność. Następnego dnia mieszkańcy Tajpej wyszli na ulice. Przemaszerowali do siedziby Gubernatora i tam domagali się natychmiastowego ukarania morderców. W odpowiedzi zaczęto strzelać do demonstrantów, byli ranni i zabici. To wyzwoliło fale protestów na całej wyspie i przerodziło się w walkę przeciwko reżimowi. Chcąc zastopować konflikt i uspokoić nastroje, przewodniczący stowarzyszeń komunalnych ustanowili komitety do spraw mediacji pomiędzy protestującymi a rządem. Jednocześnie zażądali natychmiastowej reformy politycznej.
Chen Yi nie był jednak wrażliwy na te postulaty i odpowiedział przemocą (…). Wezwał Nanjing (owczesna stolica Republiki Chińskiej, przyp. tłum.) do wysłania dodatkowych jednostek wojskowych. Po otrzymaniu raportu Chena, przewodniczący Narodowego Rządu w Nanjingu, Chiang Kaishek, bezzwłocznie wydał rozkaz wysłania oddziałów. 8 marca 1947 roku 21-wsza Dywizja pod dowództwem generala Liu Yuching przybyła do portu Keelung (ok. 30 km od Tajpej, przyp. tłum.).
10 marca ogłoszono stan wojenny na terenie całego Tajwanu. (…) I rozpoczęto brutalne czystki, które pochłonęły wielu niewinnych ludzi. W ciągu kilku miesięcy, liczba zabitych, rannych i zaginionych osiągnęła dziesiątki tysięcy. Najwięcej ofiar było w miastach Keelung, Tajpej, Chiayi i Kaoshiung. Wydarzenie to nazwane zostało Masakra 2-28 (28 lutego).
Od tego czasu, przez prawie pół wieku na Tajwanie trwał stan wojenny. Wszyscy, zarówno rząd, jak i opinia publiczna, byli zmuszeni do milczenia. Nikt nie śmiał wspomnieć tematu tabu – Masakry 228. Jednak smutek i gniew wokół tragedii 1947 roku rósł i w końcu uznano za konieczne stawienie czoła temu problemowi.
Nieufność pomiędzy Tajwańczykami a Chińczykami (tu Chińczykami nazywani są ci, którzy przybyli z Chiang Kaishekiem, Tajwańczycy zaś to ci, których przodkowie przybyli z Chin w XVII i XVIII wieku, przyp. tłum.) i kwestia, czy Tajwan powinien ogłosić niepodległość, czy zjednoczyć się z Chinami, były gorąco dyskutowane na wyspie.
Po zniesieniu stanu wojennego w 1987 roku wszyscy zdali sobie sprawę, że nie ma nadziei na pokój i harmonię w społeczeństwie, jeśli ta głęboko zakorzeniona zapaść nie zostanie odpowiednio potraktowana. Rozpoczęto w związku z tym śledztwo w sprawie Masakry 2-28, głowa państwa (owczesny prezydent Lee Tenghui, przyp. tłum.) wystosował oficjalne przeprosiny, ofiary i ich rodziny otrzymały zadośćuczynienie i wybudowano pomnik upamiętniający tą tragedię.
Jednak zadanie leczenia poważnego urazu w społeczeństwie zależy od wysiłku wszystkich jego członków. Wyryliśmy tę inskrypcję na tablicy pamiątkowej, mając nadzieję dodać otuchy ofiarom i ich rodzinom. Ufamy także, że słowa te będą ostrzeżeniem i lekcją dla wszystkich naszych tajwańskich rodaków. (…)

Zarządcy Fundacji 2-28

* Fragmenty z inskrypcji na tablicy upamiętniającej Masakrę 28 Lutego 1947 roku, Tajpej. Tłumaczenie Hanna Shen.

Reklamy